بررسی مفهوم غرب در گفتمان روشن فکران مشروطه خواه در قیاس با گفتمان روشن فکران دهه چهل هجری شمسی

یوسفعلی اباذری

منصوره خائفی

ورود مدرنیته به ایران، با استعمار و دخالت های گسترده غربیان همراه بود. این همراهی در کنار سایر ویژگی های جامعه ایران، به برخوردها و نگرش های متفاوتی نسبت به مدرنیته و غرب منجر شد. از جمله این برخوردها و نگرش های متفاوت، میان دو گفتمان حاکم بر اندیشه روشن فکران مشروطه خواه از یک طرف و روشن فکران دهه چهل هجری شمسی، از طرف دیگر، اتفاق افتاد. بر این اساس، در پژوهش حاضر با عنوان «بررسی مفهوم غرب در گفتمان روشن فکران مشروطه خواه در قیاس با گفتمان روشن فکران دهه چهل هجری شمسی»، منابع متعددی، خصوصا منابع ادبی مطالعه شد تا به سوال اصلی این پژوهش که چگونگی تصویر غرب در دو گفتمان روشن فکران مشروطه خواه و روشنفکران دهه چهل شمسی است، پاسخ مناسب داده شود. چارچوب نظری و روش این تحقیق برگرفته از برخی مفروضات نظری روشی نظریه پردازان تحلیل گفتمان است. یافته های پژوهش حاکی از آن است که روشن فکران مشروطه خواه، غرب را تمدن مترقی بهره مند از ایده های آزادی، برابری، علم، تکنولوژی و… می دانستند؛ حال آنکه این تصویر از غرب، در دهه چهل، با امپریالیسمی که از راههای مختلف به استثمار ایران می پردازد و تمدنی که فاصله آن از ارزش های معنوی و اخلاقیات بیشتر می شد، جایگزین گشت.

 

ادامه مطلب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *