آیا پایه های اخلاق عقلانی اند؟

نقدی بر نگرش گنسلر در باب عقلانیت اخلاقی

دکتر مینو حجت

در قلمرو اخلاق، از طرفی مناقشات فراوانی در جریان است و از طرفی، رسیدن به اجماع نهایت اهمیت را دارد.

هری جی. گنسلر سعی می کند با الگوبرداری از منطق صوری، اصولی صوری را در اخلاق بازشناسد و طرحی را برای عقلانیت اخلاقی پی افکند تا اخلاق را بر عقلانیت مبتنی سازد و راهی به سوی این اجماع باز کند.

به نظر می رسد که این تلاش، در عین سودمندی، قرین توفیق نیست: اولاً دعوی استنتاج قاعده زرین بر اساس اصولی صوری و برآمده از عقل محض و پیشین، و بنابراین مقبول همگان پذیرفتنی نیست. ثانیاً هیچ تقریری از قاعده ی زرین دقیق و خالی از هر نوع عیب و ایراد و کاستی نیست، و ثالثاً این قاعده برای حل اختلافات مهمی که در اخلاق وجود دارد کارآیی ندارد.

قاعده ی زرین برای اخلاق بسیار اساسی است؛ لکن با همه ی ابهام هایی که در آن هست؛ ابهام هایی که اختلافات در اخلاق را ممکن می سازد.

ادامه مطلب > > > >