لومپنیسم و پوپولیسم سیاسی
لومپنیسم و پوپولیسم سیاسی لومپنها به بهشت نمی روند دکتر ناصر فکوهی در تاریخ سیاسی قرن بیستم، دو واژه لومپنیسم و پوپولیسم، چه در نظریه و چه در رفتارهای سیاسی، به سختی با یکدیگر گره خوردهاند. این تجربهای است که هم میتوان آن را در کشورهای مرکزی و توسعهیافته مشاهده کرد و هم در کشورهای […]
پول در فرهنگ مدرن – گئورک زیمل
پول در فرهنگ مدرن نوشته گئورک زیمل ترجمه یوسف اباذری اگر در جامعه شناسی بخواهند تفاوت میان دوره مدرن و قرون وسطا را به ایجاز بیان کنند، می توانند چنین بیان کنند: در قرون وسطا شخص عضوی بود که به اجتماع یا شهر یا انجمن فئودالی یا صنعتی تعلق داشت، شخصیت او با گروههای ذینفع […]
عرفان و جهانی شدن
عرفان و جهانی شدن از آنجا که یکی از مسائل مهم مطرح در مجامع علمی و فرهنگی، مسألۀ جهانی شدن و امور و مسائل مرتبط با آن است با توجه به اینکه صبغه ی جهانی و عالی که می توان برای عرفان در نظر گرفت، از این رو مناسب دیده شد تا موضوع مورد […]
الهیات پروتستانی جامعهشناسی وبر
الهیات پروتستانی جامعهشناسی وبر داوود طالقانی وبر با ارائه الهیات تاریخی و تاریخ نویسی الهیات، الهیات پروتستانی و لیبرالی خاصی را هم عرض با جامعهشناسی تاسیس میکند. جامعه شناسی اروپایی را به دو سنت اصیل میشناسند: فرانسویها و آلمانیها. سرآمد سنت آلمانی، ماکس وبر است و نیای فلسفی او، امانوئل کانت محسوب میشود. […]
ارزیابی تطبیقی جامعه شناسی معرفت کارل مانهایم و نظریه پارادایمی تامس کوهن
ارزیابی تطبیقی جامعه شناسی معرفت کارل مانهایم و نظریه پارادایمی تامس کوهن غلامحسین مقدم حیدری مانهایم در کتاب ایدئولوژی و اتوپیا (۱۹۶۳) میکوشد مقومات جامعه شناسی معرفت را بیان کند. به باور او تمامی معارف، به جز معرفت علمی، دارای خاستگاه و بستر اجتماعی اند. تامس کوهن، فیلسوف علم امریکایی، در سال ۱۹۶۲ با […]
نقدی بر نظریه استنفورد در فلسفۀ تاریخ و مبانی روش تحقیق در علوم اجتماعی
نقدی بر نظریه استنفورد در فلسفۀ تاریخ و مبانی روش تحقیق در علوم اجتماعی موسی نجفی جمیله علم الهدی سلسله گفتارهایی که به طور مرتب و پیگیر در “بخش مباحث نظری” فصلنامه تاریخ معاصر ایران از نخستین شماره دورۀ جدید آن در بهار 1376 تاکنون درج شده است، توجه جدی و استقبال فراوان علاقه مندان، […]
فردگرایی و کل گرایی در فلسفه علوم اجتماعی
فردگرایی و کل گرایی در فلسفه علوم اجتماعی میثم بادامچی نزاع فردگرایی و کل گرایی یکی از مباحث محوری فلسفه علوم اجتماعی است. در این مقاله مسائل جاری مطرح میان روشنفکران ایرانی مورد بررسی قرار می گیرد و پس از تعریف فردگرایی و کل گرایی و ذکر اهمیت بحث، سه نوع برهان هستی شناختی، معرفت […]
فلسفه علوم اجتماعی از تحلیلی تا قاره ای
فلسفه علوم اجتماعی از تحلیلی تا قاره ای سید مهدی محمدی قرن هجدهم را در تاریخ فلسفه غرب، عصر روشن فکری می نامند که متفکران شاخص آن (دیدرو، ولتر، روسو، منتسکیو، کندروسه، كانت و …) تحت تأثیر اصول فلسفه ی طبیعی نیوتن قرار گرفتند و بر آن شدند تا با همان مبانی درباره ی زیبایی […]
راه آینده را باید از تاریخ ایران بپرسیم
راه آینده را باید از تاریخ ایران بپرسیم دکتر رضا داوری اردکانی ایران با اینکه یک موجودیت واحد است همواره شئون متفاوت امّا به هم بسته سیاسی و فرهنگی و تاریخی داشته است. در زمان های دور شأن سیاسی آشکارتر بوده امّا در دوره اسلامی لااقل تا زمان صفویه با اینکه رسوم سیاسی سابق کم […]
چپ، آلترناتیو یا سوپاپ اطمینان لیبرال دموکراسی؟
چپ، آلترناتیو یا سوپاپ اطمینان لیبرال دموکراسی؟ گفتگوی روزنامه ی فرهیختگان با دکتر ناصر فکوهی، مدیر موسسه انسان شناسی و فر هنگ / مصاحبه گر: محسن راحمی 1- شما در گفت و گوی قبلیمان فرمودید که «چپ نه در جهان و نه در ایران، جز در اندیشه برخی متفکران، وجود خارجی ندارد». (گفتوگو با فرهیختگان […]