زمینۀ فکری و اندیشۀ ادبی میخاییل باختین

دکتر نادر امیری

میخائیل باختین را از پیشگامان نظریه ادبی مدرن می دانند. او از معدود اندیشمندانی است که در زمینه ریشه های ژانری رمان دست به مطالعه و نظریه پردازی زده است؛ حاصل این مطالعات نظریه ی گفتگو است که امروزه نه تنها در ادبیات بلکه در اغلب حوزه های علوم انسانی کاربرد یافته است. در این نوشته سعی شده است با توجه به زمینه ی تاریخی و اجتماعی که باختین در آن می زیست، چشم اندازی به زمینه ی فکری او باز شود.

درک باختین از گفتگوگرایی، ریشه های فلسفی اندیشه ی او، مشارکت وی در نظریه ادبی مدرن و همچنین نگرش فرهنگی باختین به بوطیقای ادبی از محورهای اصلی این نوشته هستند. در این نوشته تلاش شده است ضمن بررسی تحولات فکری معاصر باختین از یک سو و مطالعه آثار خود او از سوی دیگر، عناصر اصلی شکل دهنده ی بوطیقای او استخراج و نشان داده شود باختین با ارائه بازتعریفی پویا از مفاهیم ایستای زبان شناسی توانست مفهوم گفتگو را همچون سنگ بنای مناسبات انسانی توسعه دهد….

ادامه مطلب